Czterysta dwadzieścia tysięcy złotych. Tyle dostałam za domek letniskowy w Cierpicach, który z mężem stawialiśmy przez siedem lat. Umowę podpisałam w czwartek, w kancelarii notarialnej przy Szerokiej. A w sobotę, na urodzinach Kingi, wręczyłam jej kopertę. Nie było w niej pieniędzy. Był wypis z księgi wieczystej.
Ta sobota zaczęła się o szóstej rano, przy starej gofrownicy. Piekłam rurki, bo Michał lubił je z bitą śmietaną. Kinga weszła do kuchni, poprawiła mi ciasto: „Za gęste, mamo. Wszystko się zlepi.” Nie odpowiedziałam. Miałam poparzone palce, bo gofrownica trzymała temperaturę jak piec hutniczy. Jej rączka była owinięta taśmą izolacyjną — pamiątka po mężu.
Dwa lata wcześniej jeszcze próbowałam coś udawać. Że jestem częścią tej rodziny. Przyjeżdżałam na działkę w piątek wieczorem, żeby w sobotę rano skosić trawę, wypielić grządki, ugotować obiad dla gości. Kinga nazywała mnie „mamą”, Michał patrzył w telefon. Powoli, bez słów, zeszłam do roli obsługi. Miałam swoją funkcję: podawać, sprzątać, nie przeszkadzać. Kiedyś lubiłam ten domek. Pachniał żywicą i dymem z kominka. Teraz pachniał płynem do szyb, którego Kinga kazała mi używać co tydzień.
Goście zaczęli zjeżdżać po drugiej. Natalia, Patrycja, Marek. Kinga w białej sukience, z wiankiem we włosach, mówiła: „Sami wszystko przerabiamy. Stary gruz wywieźliśmy, trawnik położyliśmy, ganki nie ma.” Słuchałam z talerzem sałatki jarzynowej w dłoniach. „My” znaczyło: Michał zapłacił, ja harowałam.
Przy stole posadzono mnie najbliżej kuchni. Żebym mogła szybko doskoczyć po gorące. Wreszcie nałożyłam sobie trochę pieczeni. Uniosłam widelec. Kinga wyciągnęła rękę nad stołem, wbiła widelec w mój kawałek i włożyła go sobie do ust. Przeżuwała, zmarszczyła czoło. A potem palcami wyjęła z ust mokrą, przeżutą chrząstkę i położyła ją na moim talerzyku, obok ziemniaków. „Przesuszone, mamo” – rzuciła. Nikt się nie oburzył. Michał popił chleb wodą i dalej przeglądał telefon. Patrzyłam na ten szary strzępek na białej porcelanie i poczułam, jak pęka we mnie coś cienkiego, co trzymałam bardzo długo.
Wstałam. Wzięłam talerzyk, zaniosłam do kuchni, wyrzuciłam wszystko do kosza. Potem umyłam dłonie. Dokładnie, mydłem w płynie. Kiedy wróciłam, zaczęły się prezenty.
Kinga rozwinęła bransoletkę od Michała, potem jakieś vouchery od przyjaciółek. A potem powiedziała: „A teraz coś dla naszej mamy!” Wyciągnęła spod stołu różowy fartuch. Na piersi, czarnymi literami, wyszyte: SŁUŻBA ROKU. Niżej, drobniej: Pracuję za jedzenie i nocleg. Marek ryknął śmiechem. Patrycja zakryła usta dłonią. Michał zrobił się czerwony, podrapał się po karku i wbił oczy w płot.
„To dla pani Teresy! Żeby się pani lepiej gotowało! A to stary fartuch w plamach.” Kinga chciała mi go założyć na szyję. Uniosłam rękę i przytrzymałam jej nadgarstek. Czułam jej zdziwienie. Wzięłam od niej różową syntetyczną szmatę, złożyłam rogi do rogów, wygładziłam. „Dziękuję, Kinga. Doceniam twoje poczucie humoru.” Nie podniosłam głosu. „Ale ja też mam dla ciebie prezent. Zaczekaj chwilę.”
Poszłam do domu. W pokoju, który od dawna służył za skład ich kartonów, otworzyłam torbę. Wyjęłam żółtawą kopertę. Czekała tam dwanaście dni — od awantury o proszek do prania. Wtedy nie miałam odwagi. Teraz wzięłam ją i wróciłam na werandę.
Kinga z uśmiechem rozerwała papier. Wyjęła kartki A4. Jej palce drgnęły, kiedy czytała. Oczy biegały po linijkach. Twarz zrobiła się szara jak stary papier.
„Co to?” – zapytała chrapliwie.
„Wyciąg z księgi wieczystej i kopia umowy sprzedaży” – powiedziałam głośno, żeby wszyscy słyszeli. „Sprzedałam domek. Wpłynęło czterysta dwadzieścia tysięcy. Nowi właściciele, emeryci z Gdańska, odbierają klucze w środę. Do niedzieli wieczór macie czas zabrać swoje rzeczy.”
„Chyba cię pogięło!” – krzyknęła Kinga. „To nasz dom! My tu trawnik kładliśmy! Okna planowaliśmy wymieniać!”
„To był mój dom” – poprawiłam. „Wy tu byliście gośćmi. A goście już się zbierają.”
Michał wstał. „Mamo, jak mogłaś? Gdzie my teraz będziemy spędzać lato?”
Spojrzałam na niego. Od dawna nie patrzyłam tak, bez ckliwej litości. „Możecie poszukać hotelu. Albo wynająć coś na Mazurach.”
Odwróciłam się, wzięłam torbę i kurtkę. „Rurki są w kuchni, pod ręcznikiem. Naczynia umyjecie sami.”
Zeszłam z ganku. Drewniane stopnie skrzypnęły pod butami. Za płotem, na sąsiedniej działce, szczekał pies sąsiadów, Kuba. Zawsze szczekał, gdy listonosz przyjeżdżał. Przeszłam przez furtkę, dotknęłam dłonią chłodnego drewna. Poszłam polną drogą na przystanek. Autobus do Torunia odjeżdżał za dwadzieścia minut.
Do mieszkania przy Bydgoskim Przedmieściu weszłam tuż po zmroku. W klatce pachniało pastą do parkietów, bo sąsiadka z drugiego piętra myła schody w piątki. Nie zapalałam górnego światła. Zapaliłam lampkę na kredensie. Zrobiłam herbatę, wyjęłam ulubioną filiżankę z niebieskimi kwiatkami. Woda z kranu przyjemnie chłodziła palce.
Na blacie leżał akt notarialny. Wygładziłam jego rogi. Otworzyłam szufladę komody, włożyłam dokument obok albumu ze zdjęciami. Przekręciłam klucz w zamku. Schowałam go do kieszeni swetra. Nikt nie prosił mnie o sól. Nikt nie mówił, jak kroić chleb. Mieszkanie było małe, ale w końcu było moje.
