Η μαμά μου παντρεύτηκε ξανά πριν έντεκα χρόνια. Ο πατριός μου, ο Φίλιππος, είχε μια κόρη, τη Χρυσάνθη, τότε 14 χρονών, από τον πρώτο του γάμο. Ο Φίλιππος άφησε το δικό του σπίτι σε εκείνη την οικογένεια, παραχωρώντας πλήρως τα δικαιώματά του στο διαμέρισμα, και μετακόμισε με τη μαμά και εμένα, στο διαμέρισμα που μας άφησε ο πατέρας μου με διαθήκη. Καμία επαφή με τη Χρυσάνθη και η ίδια άλλωστε δεν ήθελε να βλέπει τον πατέρα της. Πλήρωνε τη διατροφή και εκεί έληγε η εμπλοκή του στη ζωή της Χρυσάνθης.
Δεν μπορώ να πω ότι είχα ποτέ καλή σχέση με τον Φίλιππο ή πως τον ένιωσα ως δικό μου πατέρα. Δεν ύψωσε ποτέ τη φωνή, δεν με έβαλε τιμωρία, δεν προσπάθησε να με διαπαιδαγωγήσει. Και ήταν πια αργά να με μεγαλώσει, αφού ήμουν ήδη 16 χρονών. Έμεινα μαζί τους τρία χρόνια, ύστερα παντρεύτηκα και έκανα παιδί. Έπρεπε όμως να ξεσπιτωθώ δεν μου επέτρεψαν να φέρω τον άντρα μου στο σπίτι: η μαμά κι ο Φίλιππος αρνήθηκαν να συγκατοικήσουμε με κάποιον ξένο.
Η σχέση της μαμάς μου με τον άντρα μου από την αρχή ήταν ψυχρή. Ο Φίλιππος δεν ασχολήθηκε, τον άφηνε αδιάφορο ποιον επέλεξα στη ζωή μου. Η μαμά με βοηθούσε με τον εγγονό της, πρόθυμη πάντα να τον κρατήσει. Ή τουλάχιστον, έτσι συνήθιζε. Πρόσφατα πήρα τηλέφωνο, τη ζήτησα να πάρει το γιο μου από τον παιδικό σταθμό κι άκουσα δεν μπορώ κρατάω την εγγονή του Φίλιππου.
Αμέσως θυμήθηκα πως κάπου υπάρχει μια κόρη του Φίλιππου. Γέννησε κι εκείνη, να 'σου κι εγγονή. Κατάπια την απόρριψη. Μα δεν έμεινε εκεί άρχισα να έχω υποψίες και πήγα απρόσκλητη να δω τι συμβαίνει.
Κανείς στο σπίτι. Στο δωμάτιο ένα παρκοκρέβατο, ρουχαλάκια παντού. Κι η κουβέρτα στο δικό μου κρεβάτι τσαλακωμένη. Πήρα τη μαμά στο κινητό, να μάθω τι στο καλό τρέχει.
Η Χρυσάνθη μένει μαζί μας, μου απάντησε. Ο Φίλιππος της το πρότεινε, με τη δική μου έγκριση. Περνάει δυσκολίες, είναι μόνη της. Μετά σχεδόν αγρίεψε: Δεν έχεις μάθει να παίρνεις τηλέφωνο όταν έρχεσαι απρόσκλητη;
Έτσι είναι τώρα: Να είμαι επισκέπτρια. Στο δικό μου διαμέρισμα! Όχι μόνο ο άντρας της μαμάς μου μένει σε περιουσία που ανήκει σε μένα, ενώ εγώ και ο άντρας μου πληρώνουμε ενοίκιο αλλού τώρα που σηκώνω και τη δόση του δανείου, ο Φίλιππος πήρε μέσα το παιδί και το εγγόνι του στη δική μου μεριά; Εγώ δουλεύω να πληρώνω την τράπεζα, κι αυτοί απλώς ζούνε εκεί, ελεύθεροι;
Έβραζα από θυμό. Και η μαμά αναζωπύρωσε τα αίματα: όταν γύρισαν σπίτι, της είπε της Χρυσάνθης να μπει στο δωμάτιο και να κλειδωθεί, ενώ εμένα με τράβηξε για να συζητήσουμε για τα ανάρμοστα ξεσπάσματά μου. Το σοκ μου δεν περιγράφεται.
Όσο μένει εδώ η Χρυσάνθη, είπε. Δεν πάει πουθενά.
Ρώτησα για το σπίτι που είχε παραχωρήσει ο Φίλιππος στην πρώην οικογένειά του.
Δεν σε αφορά, μου απάντησε ψυχρά η μαμά.
Οργίστηκα: Δεν θα μ’ ένοιαζε αν στο ΔΙΚΟ ΜΟΥ δωμάτιο δεν έμενε πια μια κοπέλα με μωρό!
Τσακωθήκαμε, άσχημα. Της ξεκαθάρισα πως είτε θα μετακομίσει η Χρυσάνθη είτε φέρνω τον δικό μου άντρα και παιδί στη θέση μας στο σπίτι. Η μαμά είπε πως θα χαρίσει το μερίδιό της στον Φίλιππο και πως θα με συνέφερε να ηρεμήσω και να μη φωνάζω για πράγματα που δεν καταλαβαίνω. Καθ οδόν, πήρα τον Φίλιππο τηλέφωνο. Με έκοψε κυνικά: δεν είναι δική μου δουλειά ποιος μένει πού, θα φέρει στο σπίτι του όποιον θέλει.
Ο άντρας μου μού είπε να το αφήσω να περάσει: έχουμε στέγη, το παιδί θα πάει σχολείο, όλα θα φτιάξουν. Μα εγώ δεν μπορώ να συμβιβαστώ με το ότι η ίδια μου η μητέρα βάζει ξένους στο σπίτι χωρίς λόγο, ενώ εγώ δουλεύω για να πληρώνω το δάνειο. Η μαμά μετά είχε το θράσος να ζητήσει να δει τον εγγονό της κι εγώ της το αρνήθηκα, να περάσει χρόνο με την εγγονή της Φίλιππου τώρα. Μ έβρισε κιόλας και είπε πως θα περιμένει να ζητήσω εγώ συγγνώμη.
Δηλαδή, να απολογηθώ κι από πάνω! Για ποιο πράγμα δηλαδή; Που είναι η μόνη διαχειρίστρια της κοινής μας περιουσίας; Που στο δικό μου δωμάτιο μένει η κόρη του πατριού μου; Σκέφτηκα να διαχωρίσουμε το σπίτι. Και τότε με παίρνει τηλέφωνο η Χρυσάνθη. Αν σε ενοχλώ μετακομίζω, μου λέει, δεν θέλω να γίνομαι αιτία να μαλώνετε.
Δε νομίζω ότι είναι τόσο αγνή όσο το παίζει. Από πού ήρθε η ιδέα της μαμάς να δώσει το μερίδιό της στον Φίλιππο; Αυτό περιμένει η Χρυσάνθη! Τι να κάνω; Δεν ξέρω πια. Αηδιάζω με όσα συμβαίνουν. Είμαι βέβαιη πως ο Φίλιππος τα οργάνωσε με την κόρη του τη Χρυσάνθη και κουβάλησαν μαμά και μωρό στο διαμέρισμά μου για να της φάνε το σπίτι.
Πώς να την προστατέψω; Να πάρω δικηγόρο; Να προτείνω ανταλλαγή; Να μοιράσουμε τα λεφτά ώστε να πάρει μια γκαρσονιέρα η μαμά; Ή να γυρίσω αδίστακτα στη δική μου πλευρά του διαμερίσματος, μπας και ξεκουμπιστεί η Χρυσάνθη κι ο Φίλιππος να καταλάβει τη θέση του;Το τηλέφωνο έκλεισε. Για πρώτη φορά ένιωσα το βάρος του σπιτιού να μην είναι στέγη, αλλά φυλακή. Δεν ήξερα αν ήταν πιο βαριά η προδοσία ή η μοναξιά. Όλη μου η ζωή μια αλυσίδα από δωμάτια που δεν μου ανήκαν ποτέ στ αλήθεια.
Το ίδιο βράδυ, άδειασα ένα παλιό κουτί γεμάτο φωτογραφίες. Εκεί, δίπλα στη ραγισμένη φλυτζάνα του καφέ της μαμάς, το σημείωμα από τον πατέρα μου «να το φροντίζεις, είναι για σένα». Έκλαψα. Όχι για το σπίτι. Για όσα έμειναν ανείπωτα, για όσα περίμενα μάταια.
Ανήμερα της επόμενης Κυριακής, πάτησα το κουδούνι του διαμερίσματος. Η μαμά, σκλειδωμένη στο πείσμα της, με κοίταξε αυστηρά· ο Φίλιππος ούτε που γύρισε να με χαιρετήσει. Εγώ, ήρεμη, δήλωσα: «Θέλω το μερίδιό μου. Ή συμβιώνουμε δίκαια, ή θα το διεκδικήσω με το νόμο». Η φωνή μου δεν έτρεμε πια.
Η Χρυσάνθη με πλησίασε διστακτικά. «Δεν ήρθα να στο πάρω», μου είπε χαμηλόφωνα, το μωρό στην αγκαλιά της. Κι εγώ αναγνώρισα στα μάτια της κάτι δικό μου: να ψάχνεις γωνιά να σταθείς.
Γύρισα και είπα στη μαμά: «Αν προτιμάς άλλον για παιδί σου, να μην πάρεις τον γιο μου ούτε για γιορτές. Σήμερα κόβω εγώ τον ομφάλιο λώρο».
Η πόρτα έκλεισε πίσω μου. Μια εποχή τέλειωσε, όχι με εκδίκηση αλλά με επιλογή. Την επόμενη κιόλας μέρα, μίλησα με δικηγόρο. Ίδρυσα το δικό μου σπιτικό, εκεί που η εμπιστοσύνη κι η αγάπη δεν θα ζητούν δικαιολογίες. Και ξανά, όταν με πήρε η μαμά για να ζητήσει συγχώρεση, την άφησα να χτυπήσει στο κενό. Δεν έχουν όλες οι οικογένειες happy end· αλλά εγώ βρήκα επιτέλους το δικό μου σημείο να ανήκω. Όχι σε δωμάτια, ούτε σε μερίδια μονάχα εκεί που με σέβονται.
