Ο άντρας μου πάντα έλεγε πως δεν είμαι αρκετά θηλυκή – στην αρχή το ανέφερε απλά, ότι αν έβαζα περισσότερο μακιγιάζ, αν φορούσα φορέματα, αν ήμουν πιο “ευαίσθητη”. Ποτέ δεν ήμουν έτσι: πάντα πρακτική, άμεση, όχι ιδιαίτερα ματαιόδοξη – δούλευα, έλυνα προβλήματα, έκανα αυτό που έπρεπε. Έτσι με ήξερε. Ποτέ δεν προσποιήθηκα κάτι άλλο. Με τον καιρό, τα σχόλια αυτά γίνονταν όλο και πιο συχνά – άρχισε να με συγκρίνει με γυναίκες στα social media, με συζύγους φίλων μας, συναδέλφους. Έλεγε πως μοιάζω πιο πολύ με φίλη παρά με γυναίκα του. Τον άκουγα, καμιά φορά τσακωνόμασταν, μετά συνεχίζαμε. Δεν το έπαιρνα στα σοβαρά, το έβλεπα ως φυσιολογικές διαφορές σε μια σχέση. Την ημέρα που κήδεψα τον πατέρα μου, όμως, όλα άλλαξαν. Ήμουν σε σοκ. Δεν κοιμόμουν, δεν έτρωγα, το μόνο που σκεφτόμουν ήταν πώς θα αντέξω την κηδεία. Φόρεσα τα πρώτα μαύρα που βρήκα, δεν έβαλα μακιγιάζ, δεν έκανα τίποτα στα μαλλιά μου πέρα από τα βασικά – δεν είχα κουράγιο. Πριν φύγουμε από το σπίτι, με κοίταξε και μου είπε: «Έτσι θα πας; Δεν θα φροντίσεις λίγο τον εαυτό σου;» Αρχικά δεν κατάλαβα. Του είπα πως δεν με νοιάζει, μόλις έχασα τον πατέρα μου. Μου απάντησε: «Ναι, αλλά… ο κόσμος θα μιλάει. Φαίνεσαι παρατημένη.» Ένιωσα μια περίεργη πίεση στο στήθος, σαν να με τσάκισε κάτι από μέσα. Στην εκκλησία ήταν με τους άλλους – δεχόταν συλλυπητήρια, φαινόταν σοβαρός, αλλά σε εμένα ήταν ψυχρός, μακρινός. Δεν με αγκάλιαζε, δεν με ρωτούσε αν είμαι καλά. Σε μια στιγμή, περνώντας από τον καθρέφτη, μου ψιθύρισε πως πρέπει «λίγο να σφιχτώ», γιατί ο πατέρας μου δε θα ήθελε να με δει έτσι. Μετά την κηδεία, στο σπίτι, τον ρώτησα αν αυτό ήταν το μόνο που παρατήρησε εκείνη τη μέρα – αν δεν είδε πόσο διαλυμένη ήμουν. «Μην υπερβάλλεις, απλά λέω τη γνώμη μου – μια γυναίκα δεν πρέπει να αμελεί τον εαυτό της, ακόμα και σε τέτοιες στιγμές.» Από τότε τον βλέπω αλλιώς. Αλλά δεν μπορώ να τον αφήσω – νιώθω πως δεν μπορώ χωρίς αυτόν. ❓ Τι θα λέγατε σε αυτήν τη γυναίκα αν ήταν μπροστά σας;

Ο άντρας μου πάντα μου έλεγε πως δεν ήμουν αρκετά «θηλυκή». Στην αρχή τα πετούσε έτσι, στα πεταχτά αν βάφεις λίγο παραπάνω τα μάτια σου, αν φοράς κανένα φόρεμα, αν είσαι «λίγο πιο γλυκιά». Εγώ όμως ποτέ δεν ήμουν αυτή η γυναίκα. Από μικρή ήμουν πρακτική, ευθεία, καθόλου πιασμένη από μάταιες τυπικότητες. Δουλεύω, λύνω προβλήματα, κάνω ό,τι χρειάζεται μια χαρά το ξέρει ο Μανώλης με παντρεύτηκε έτσι. Ποτέ δεν το έπαιξα κάποια άλλη.

Με τον καιρό, τα σχόλια πλήθυναν. Άρχισε να με συγκρίνει με γυναίκες που βλέπαμε στο Instagram, με τις συζύγους των φίλων μας, με συναδέλφους του. Μου έλεγε ότι μοιάζω περισσότερο φίλη του, παρά γυναίκα του. Τον άκουγα, καμιά φορά τα παίρναμε κι οι δυο, μετά το αφήναμε και συνεχίζαμε τις ζωές μας. Δεν το θεώρησα ποτέ σοβαρό. Λογικές διαφορές χαρακτήρων, σκέφτηκα δε χάλασε κι ο κόσμος.

Τη μέρα που κήδεψα τον πατέρα μου, όλα αυτά ξαφνικά φάνηκαν εξοργιστικά μικρά. Ήμουν σαν χαμένη. Ούτε κοιμόμουν, ούτε έτρωγα, δεν σκεφτόμουν τίποτε άλλο πέρα από το πώς να αντέξω την κηδεία. Έβαλα ό,τι μαύρο βρήκα μπροστά μου, δεν άγγιξα make up, ούτε μαλλί, τίποτα δεν είχα κουράγιο ούτε για τα βασικά.

Κι εκεί, λίγο πριν φύγουμε απ το σπίτι, ο Μανώλης με κοιτάει πάνω κάτω και λέει:
«Αυτή είναι η εμφάνισή σου; Δεν θα βάλεις τουλάχιστον λίγο rouge;»
Στην αρχή πίστεψα ότι δεν άκουσα καλά. Του απάντησα πως δεν με νοιάζει πώς δείχνω, μόλις έχασα τον πατέρα μου. Κι εκείνος:
«Ναι, αλλά σκέψου Οι συγγενείς, θα σχολιάσουν. Δεν θέλω να λες 'είμαι παρατημένη’.»
Κάτι έσπασε μέσα μου εκείνη τη στιγμή. Σαν να με πάτησε βυτιοφόρο.

Στο μνημόσυνο, εκείνος με τους λοιπούς συγγενείς τυπικός, σοβαρός, συλλυπητήρια και σφίγγει τα χέρια σε όλους. Εμένα, όμως, ούτε μια αγκαλιά, ούτε ένα είσαι καλά;. Μόνο που, όταν περνάγαμε μπροστά από τον μεγάλο καθρέφτη του σαλονιού, ψιθύρισε, ότι πρέπει «να συμμαζευτείς λίγο», πως ο πατέρας μου δεν θα ήθελε να με δει σε τέτοια κατάσταση.

Όταν, το βράδυ, γυρίσαμε στο σπίτι, τον ρώτησα αν το μόνο που είδε εκείνη τη μέρα ήταν αν είχα βαφτεί ή όχι. Αν καθόλου δεν διάβασε στα μάτια μου ότι ήμουν διαλυμένη. Με κόμπο στο λαιμό μου είπε να μην το δραματοποιώ και πως απλά εξέφραζε τη γνώμη του μια γυναίκα δεν πρέπει να αμελεί τον εαυτό της „ούτε σε τέτοιες στιγμές”.

Από τότε, δεν τον βλέπω το ίδιο.
Κι όμως, δεν μπορώ να τον αφήσω.
Νιώθω πως δεν μπορώ χωρίς τον Μανώλη.

Τι θα λέγατε σε αυτή τη γυναίκα, αν την είχατε απέναντί σας;Αλλά κάθε βράδυ, όταν μένω μόνη στην κουζίνα κι ακούω τα παπούτσια του να συντονίζονται με το πάτωμα του διαδρόμου, σκέφτομαι ότι ο Μανώλης έχει γίνει απλώς μια σιωπή που γεμίζει το σπίτι. Νιώθω πως αν φύγω, θα πάψει να υπάρχει κι αυτή η ησυχία, θα γεμίσει ο κόσμος θόρυβο που δεν ξέρω αν αντέχω. Ώσπου μια νύχτα, ανάβοντας τσιγάρο στο μπαλκόνι, σκέφτηκα τον πατέρα μουατάραχος, όπως κι εγώ, πάντα αληθινός.

Μέσα στην αχλή του καπνού, κατάλαβα: η γυναίκα που θέλω να είμαι δεν χωράει στις απαιτήσεις του Μανώλη, ούτε στις εικόνες που βλέπει εκείνος για μένα. Έκλαψα, όχι για το τέλος ενός γάμου· αλλά γιατί για πρώτη φορά μου συγχωρούσα που δεν ήμουν „αρκετά”. Γιατί ήμουν εγώ.

Το επόμενο πρωί, άνοιξα τις κουρτίνες. Το φως μπήκε, καθαρό, στο σαλόνι. Κοίταξα τον εαυτό μου στον καθρέφτη, αχτένιστη και χωρίς μακιγιάζ, και χαμογέλασα πλατιά. Ο Μανώλης πέρασε πίσω μου αθόρυβα, μα δεν κοιταχτήκαμε. Κι εκεί, σε αυτή τη σιωπή που κάποτε με φόβιζε, άκουσα την απόφασή μου να γεννιέται: δεν θα φοβηθώ το θόρυβο.

Ο κόσμος έξω με περίμενε. Κι εγώ, για πρώτη φορά, ήμουν έτοιμη να τον ακούσω ολόκληρη.