Αυτό το κλείδωμα, χμμμ… δεν μου φαίνεται και τόσο στιβαρό. Είσαι σίγουρη πως είναι ασφαλές; Σήμερα οι διαρρήκτες ανοίγουν και με ένα ψαλίδι! Και έχεις εδώ συσκευές, φρέσκο σαλόνι… Η γυναίκα με το μπεζ παλτό χτύπησε λίγο ειρωνικά με το καλοφροντισμένο νύχι της την καινούρια πόρτα, που ακόμη μύριζε βιομηχανικό γράσο.
Η Δήμητρα πήρε μια βαθιά ανάσα, προσπαθώντας να μην ακουστεί ότι αγχώθηκε ή δυσανασχέτησε. Κοίταξε τον άντρα της, που προσπαθούσε εκείνη τη στιγμή να βγάλει προσεκτικά τη ζελατίνα από το ματάκι της πόρτας. Ο Νεκτάριος της ανταπέδωσε το βλέμμα με ένα σχεδόν ανεπαίσθητο σήκωμα των ώμων, λες και της έλεγε „Υπομονή, μάνα είναι…”.
Καλλιόπη, ο κλειδαριάς είναι ιταλικός, τέταρτης κατηγορίας, πάρα πολύ ανθεκτικός, απάντησε ήρεμα η Δήμητρα, ανοίγοντας την πόρτα και προσκαλώντας τη πεθερά της μέσα. Ρωτήσαμε ειδικούς, διαβάσαμε κριτικές. Και σε ένα μήνα βάζουμε και σύστημα συναγερμού. Περάστε, μη στέκεστε στη βεράντα.
Ήταν η πρώτη φορά που επισκεπτόταν η Καλλιόπη το καινούριο τους σπίτι. Είχαν φτάσει μέχρι εδώ ύστερα από πέντε δύσκολα χρόνια· χρόνια με ενοίκια που δεν σου επέτρεπαν ούτε έναν πίνακα να κρεμάσεις χωρίς άδεια, με στέρηση από κάθε πολυτέλεια μέχρι και από ένα καφεδάκι στην πλατεία. Και τώρα, το δάνειο εγκρίθηκε, τα κλειδιά στα χέρια, μια ανακαίνιση που ρούφηξε όλη τους τη δύναμη τελείωσε. Αυτό το σπίτι ήταν επιτέλους το καταφύγιό τους κάθε πλακάκι, κάθε χρώμα στους τοίχους διαλεγμένο με αγάπη, μα και με δόσεις έντασης.
Η Καλλιόπη πήρε το χώρο της στην είσοδο, κύτταξε κριτικά τους λευκούς τοίχους, σταμάτησε στο χωνευτό ντουλάπι και έσφιξε τα χείλη.
Πολύ ανοιχτό χρώμα, ανακοίνωσε, βγάζοντας το παλτό και δίνοντάς το στο γιο της. Θα απελπιστείς να το καθαρίζεις, Δήμητρα μου. Εγώ σου το 'λεγα: τα μοτίβα με λουλουδάκια ούτε λεκέδες φαίνονται, ούτε τίποτα. Αλλά τέλος πάντων, δικό σας είναι δικό σας και το κουμάντο.
Η Δήμητρα δεν απάντησε. Ήξερε, δεν είχε νόημα να προσπαθήσει να αλλάξει γνώμη. Η Καλλιόπη ανήκε σε εκείνους που το δικό τους „σωστό” ήταν πάντα το μοναδικό φανάρι στη φουρτούνα, και κάθε απόκλιση ήταν προσβολή ή βλακεία.
Η επιθεώρηση του σπιτιού κράτησε περίπου μία ώρα. Η πεθερά άνοιξε κάθε πόρτα έλεγξε την πίεση του νερού, σχολίασε τις κουρτίνες στο υπνοδωμάτιο („συνθετικές, δεν θ ανασαίνετε το καλοκαίρι”), άνοιξε το ψυγείο με το ύφος μικροβιολόγου. Ο Νεκτάριος ακολουθούσε συμβιβαστικά, η Δήμητρα έστρωνε το τραπέζι, νιώθοντας το άγχος να φουντώνει. Ήξερε πως αυτό το απόγευμα δε θα τελείωνε απλά με καφέ και γλυκό. Η διαίσθηση, δουλεμένη από τον γάμο, της μιλούσε: „Έρχεται θύελλα.”
Καθώς κάθισαν γύρω από το στρογγυλό τραπέζι για καφέ, η Καλλιόπη, αφού έκοψε λίγο γαλακτομπούρεκο, μπήκε στο ψητό.
Το διαμέρισμα καλό, ευρύχωρο…, ξεκίνησε προσποιητά αδιάφορα, ισιώνοντας τη χαρτοπετσέτα της. Αλλά κάτι με ανησυχεί, Νεκτάριε. Εσείς δουλεύετε όλη μέρα, το σπίτι μένει άδειο. Και όλα αυτά τα συστήματα, πόσο αξιόπιστα είναι; Και τα λούκια, καμιά διαρροή… Ποιος ξέρει τι μπορεί να τύχει; Σκέψου να ξεχάσετε το σίδερο ανοιχτό ή να σπάσει καμιά σωλήνα.
Μαμά, τι σίδερο; Έχουμε αυτόματο. Και οι σωλήνες είναι πλαστικές, μοντέρνες, γέλασε ο Νεκτάριος.
Το προλαμβάνειν καλύτερο του θεραπεύειν, είπε διδακτικά η Καλλιόπη. Πάρε παράδειγμα από τον φίλο μας τον Πέτρο: Το παιδί του λείπει διακοπές, πλημμύρισε το σπίτι ρίζικες ζημιές, και όλα επειδή δεν είχε κανείς κλειδί. Για να μη μακρηγορώ, σκέφτηκα να μου δώσετε ένα αντίγραφο. Έτσι θα ησυχάσω.
Η Δήμητρα πάγωσε με την κούπα στο χέρι. Αυτό που φοβόταν, ήρθε.
Γιατί, Καλλιόπη; ρώτησε απαλά αλλά αποφασιστικά, κοιτώντας την στα μάτια.
Μα για περίπτωση ανάγκης! Αν χαθεί το κλειδί, αν κλειστείτε έξω; Αν πάτε ταξίδι κι εγώ να ποτίσω τα φυτά, να φροντίσω το σπίτι, να μη μείνει τίποτα άπλυτο; Ξέρω εγώ, είμαι συνταξιούχος, έχω χρόνο.
Η Δήμητρα θυμήθηκε έντονα εκείνο το περιστατικό, τρία χρόνια πριν, όταν, με το που πήραν το κλειδί στη μάνα του Νεκτάριου, γύρισαν από διακοπές και βρήκαν όλα τα εσώρουχα της „τακτοποιημένα”, τα τσουκάλια στη νέα τους θέση και το προσωπικό της ημερολόγιο αφημένο επιδεικτικά πάνω στο γραφείο. Και η πεθερά τότε με χαρακτηριστική άνεση… „Έτυχε να το δω, μην νομίζεις ότι το διάβασα δεν είχα όρεξη…” Μα τα πειρακτικά της σχόλια τους επόμενους μήνες φανέρωναν το αντίθετο.
Σας ευχαριστούμε, Καλλιόπη, αλλά θα τα καταφέρουμε μόνοι μας, απάντησε συγκροτημένα η Δήμητρα. Δεν έχουμε φυτά εκτός από έναν κάκτο που θέλει νερό μια φορά το μήνα, και αν χαθεί το κλειδί, φωνάζουμε άμεσα κλειδαρά. Δεν είναι δύσκολο πια.
Το πρόσωπο της πεθεράς άλλαξε από γλυκύτητα σε προσβεβλημένη αυστηρότητα.
Κλειδαρά; Ξένο άνθρωπο, να του πληρώσετε δέκατη εργασία; Πάντα ήξερες να σκορπάς χρήματα, Δήμητρα! Εγώ σου προσφέρω βοήθεια τζάμπα! Νεκτάριε, πες στη γυναίκα σου! Είναι θέματα ασφαλείας!
Ο Νεκτάριος μπερδεύτηκε, ταλαντευόμενος ανάμεσα στις δύο γυναίκες της ζωής του. Κοίταξε τη γυναίκα του, που ήρεμα, αλλά με βλέμμα που έλεγε „καμία υποχώρηση”, περίμενε την αντίδρασή του.
Μαμά, ειλικρινά, τι θα καταφέρεις εσύ να 'ρθεις ως εδώ άμεσα, αφού μένεις Περιστέρι κι εμείς στη Γλυφάδα; Αν γίνει κάτι, είμαι κι εγώ κοντά, στη δουλειά είκοσι λεπτά δρόμος.
Δεν είναι η ταχύτητα το θέμα, πετάχτηκε η Καλλιόπη. Είναι θέμα εμπιστοσύνης! Τι, φοβάστε μήπως σας κλέψω; Εγώ είμαι μάνα σου! Θέλω να είμαι ήσυχη!
Καλλιόπη, σας παρακαλώ, παρενέβη η Δήμητρα, νιώθοντας το πρόσωπό της να καίει. Δεν μιλάμε για κλοπή, αλλά για όρια. Είναι το σπίτι μας, η οικογένειά μας. Θέλουμε να το νιώθουμε δικό μας, εξ’ ολοκλήρου. Να έχουμε το δικαίωμα της ιδιωτικότητας, κι αν έχουν κι άλλοι κλειδί, αυτό το χάνουμε.
Ιδιωτικότητα… Πού τα βρίσκεις αυτά; Από τη μάνα ιδιωτικότητα; Εγώ σε μεγάλωσα, και τώρα θέλεις και ιδιωτικότητα; Ντροπή!
Άφησε θεαματικά το κομμάτι του γλυκού της στην άκρη.
Δεν το ζητάω το κλειδί αύριο, είπε προσβεβλημένη πλέον. Κάντε το αντίγραφο μέσα στη βδομάδα, φέρτε το ή το παίρνω μόνη απτον Νεκτάριο στη δουλειά. Εμένα έτσι θα ησυχάσει το μυαλό μου.
Η ατμόσφαιρα ως το τέλος ήταν παγωμένη. Η Καλλιόπη δεν χαμογέλασε ξανά, απάντησε κοφτά και έφυγε βιαστικά.
Όταν έκλεισε η πόρτα, η Δήμητρα στηρίχτηκε κουρασμένη στον τοίχο.
Νεκτάριε, το ξέρεις, έτσι; Κλειδί δεν της δίνω, με τίποτα.
Ο Νεκτάριος έτριψε τα μάτια του κουρασμένα.
Δήμητρα, θέλει απλά να νιώθει πως μας φροντίζει, αυτή είναι η λογική της. Αν της δώσουμε ένα κλειδάκι, θα την ησυχάσουμε… Ίσως δεν το χρησιμοποιήσει ποτέ.
Ξεχνάς το τι έγινε με το νοικιασμένο σπίτι; Πώς μπήκε μια μέρα Σάββατο χωρίς να μας ειδοποιήσει και έφτιαχνε σούπα επτά το πρωί; Θέλω να κυκλοφορώ στο σπίτι μου όπως θέλω και να μη σκέφτομαι αν θα μπουκάρει ξαφνικά. Είναι το βασίλειό μας, δεν μπορώ.
Σε καταλαβαίνω… Απλά φοβάμαι ότι θα γκρινιάζει συνέχεια στον ύστερο, είπε εκείνος.
Άς γκρινιάζει. Αν της δώσεις κλειδί στα κρυφά, άλλαζω κλειδαριά αύριο. Το εννοώ.
Η επόμενη εβδομάδα ήταν δοκιμασία. Η Καλλιόπη τηλεφωνούσε κάθε μέρα στον Νεκτάριο, άρχιζε με την υγεία („έχω πίεση”, „ραγίζει το γόνατό μου”), μετά σε κουβέντες, και έκλεινε πάντα: „Το κλειδί μου το έκανες; Πότε να το πάρω;”. Ο Νεκτάριος ξεγλιστρούσε με δικαιολογίες δήθεν κλειστό το κλειδαράδικο, ξέχασε να πάρει το κλειδί.
Κάποια στιγμή, πήρε τηλέφωνο η ίδια η Καλλιόπη τη Δήμητρα.
Καλημέρα, Δήμητρα, τι κάνεις; γλυκιά η φωνή.
Καλημέρα, Καλλιόπη. Όλα καλά, ευχαριστώ.
Πήγα στον Άγιο Δημήτριο χθες και έβαλα ένα κεράκι για το καλό του σπιτιού σας. Ο παπάς είπε να περάσω με μια εικόνα, να τη βάλετε στη πόρτα. Την πήρα. Λέω, να περάσω αύριο που θα είμαι από τη γειτονιά. Ο Νεκτάριος στη δουλειά, άφησέ μου κλειδί στον θυρωρό για να μπω, να τη βάλω, να πω και μια προσευχή. Ούτε που θα με καταλάβετε.
Η Δήμητρα ίδρωσε από το στρες.
Σας ευχαριστώ πολύ, αλλά θα τη βάλουμε μόνες μας, αν το θελήσουμε. Κλειδί δεν θα αφήσω. Περάστε το απόγευμα για να πιούμε καφέ όλοι μαζί.
Γιατί τόσο πείσμα; Εγώ με όλη μου την ψυχή να βοηθήσω… Εσύ του βάζεις λόγια ξέρω είναι δικό σου το φταίξιμο, όχι του παιδιού μου! Ο Νεκτάριος ήταν πάντα καλός, ώσπου εμφανίστηκες εσύ.
Καλλιόπη, είναι απόφαση και των δυο μας. Είμαστε ενήλικοι.
Ενήλικοι… Παιδάκια ακόμα! Εγώ ξέρω καλύτερα. Έως το Σάββατο αν δεν έχω κλειδί, νιώθω ξένη. Μη με ξαναβλέπετε.
Το απόγευμα της ίδιας μέρας ο Νεκτάριος γύρισε βαρύς.
Πήρε η μάνα μου κλαίγοντας, καλά καλά λέει πίεση της ανέβηκε. Όλο μού λέει πως θα την πεθάνουμε με την αδιαφορία μας. Δήμητρα, τι λες να κάνουμε; Να της το δώσουμε για να σταματήσουν οι καυγάδες;
Η Δήμητρα τον αγκάλιασε.
Καταλαβαίνω πόσο δύσκολο είναι για σένα. Τη νοιάζεσαι. Αλλά αν κάνεις πίσω τώρα, δεν θα έχει σταματημό: Σήμερα το κλειδί, αύριο για τις κουρτίνες, μεθαύριο για πώς θα μεγαλώσουμε τα παιδιά μας. Αν της δώσεις κάτι από φόβο ή ενοχή, χάνουμε το σπίτι μας. Χάνουμε τον εαυτό μας.
Αποφάσισε: Θα το χειριστώ, είπε ο Νεκτάριος στο τέλος.
Το Σάββατο ήρθε μαζί με επίσκεψη χωρίς ειδοποίηση. Η Καλλιόπη με δυο σακούλες γεμάτες πατάτες και γλυκά μπήκε, χωρίς να χτυπήσει πρώτα.
Λοιπόν, να μη μ’ ευχαριστείς! Σας έφερα σπιτικό φαγητό, φώναξε από την κουζίνα, αποθέτοντας βάζα. Μια χαρά, μόνο τα πιάτα σας αλάτισαν στη λεκάνη! Δήμητρα, έτσι κάνουν οι καλές νοικοκυρές;
Είναι η μέρα ξεκούρασής μας, Καλλιόπη. Θα τα πλύνουμε όταν θελήσουμε, είπε ήρεμα η Δήμητρα.
Καλά, καλά, έκανε εκείνη και γύρισε στο γιο. Νεκτάριε, έλα.
Έβγαλε από την τσάντα της ένα μικρό βελούδινο κουτάκι.
Σου 'φερα φυλαχτό ασημένιο, να το βάλεις στα κλειδιά που θα 'ναι τα δικά μου. Έκανες το αντίγραφο;
Ο Νεκτάριος τη στραβοκοίταξε, μετά κοίταξε τη γυναίκα του. Η Δήμητρα σταυρωμένη τα χέρια, άφηνέ τον να το χειριστεί. Ήταν το δικό του τεστ.
Κάθισε απέναντι στη μάνα του και της έπιασε το χέρι.
Μαμά, ευχαριστώ για όλα. Και για το φυλακτό και για τα φαγητά. Αλλά δεν πρόκειται να πάρεις κλειδί.
Τα μάτια της διάπλατα.
Πλάκα κάνεις, ε; Εμένα, τη μάνα σου;
Δεν αστειεύομαι. Μόνο εμείς θα έχουμε κλειδί. Είναι απόφαση μας.
Γιατί; Για την ασφάλεια το 'θελα, για το καλό σας! Εγώ είμαι μάνα!
Ακριβώς επειδή είσαι μάνα κι όχι κάποιος περαστικός. Σε αγαπάμε, σε θέλουμε εδώ, με πρόσκληση. Θέλουμε να σταθούμε στα πόδια μας μόνοι μας. Αν γίνει ζημιά, θα την πληρώσουμε. Αν χαθούμε, θα την παλέψουμε μόνοι. Αυτή είναι η ενηλικίωσή μας.
Η Καλλιόπη τράβηξε το χέρι της νευριασμένη.
Εκείνη σου τα 'βαλε στο μυαλό! Πού είναι το παιδί μου που ήξερα;
Η Δήμητρα είναι η γυναίκα μου. Αυτή είναι η οικογένειά μου. Αν δεν σέβεσαι την απόφασή μας, θα αναγκαστώ να κάνω πίσω επικοινωνιακά. Το θέλεις;
Η σιωπή βάρυνε την κουζίνα. Η Καλλιόπη αναστέναξε.
Ζήστε λοιπόν όπως θέλετε. Όταν έρθει η στραβή μην έρθεις σε μένα.
Πήρε την τσάντα της, άφησε τα βάζα και έφυγε, ούτε που ήθελε συνοδεία.
Η Δήμητρα κάθισε στην αγκαλιά του Νεκτάριου, τυλίγοντας τα χέρια γύρω από το λαιμό του.
Είσαι ο ήρωάς μου, του ψιθύρισε.
Νιώθω ότι την πρόδωσα… μουρμούρισε εκείνος.
Δεν την πρόδωσες. Ενηλικιώθηκες. Κάποια στιγμή, όλοι κόβουμε τον ομφάλιο λώρο.
Ο πρώτος μήνας κύλησε παγωμένος. Η Καλλιόπη δεν έπαιρνε τηλέφωνο, ούτε άνοιγε στους δικούς της. Ο Νεκτάριος της άφηνε ψώνια στην πόρτα, η ίδια δεν απαντούσε.
Κι ύστερα ήρθε μια καλοκαιρινή μπόρα. Στο Χαλάνδρι όπου έμενε η Καλλιόπη έπεσε μαύρο, τα δέντρα έσπασαν, η γραμμή κόπηκε. Ο Νεκτάριος μόλις το άκουσε απ τις ειδήσεις, την πήρε αμέσως τίποτα. Πήγε με τη Δήμητρα και τη βρήκαν με κεράκια και ταραχή, χωρίς φάρμακα.
Την φρόντισαν, της έφεραν φαγητό και φάρμακα, της μέτρησαν πίεση. Για πρώτη φορά, η Καλλιόπη άφησε δάκρυ όχι επεισοδιακό, μα αληθινό.
Νόμιζα ότι με ξεχάσατε… είπε ψιθυριστά.
Ποτέ, μα ποτέ, απάντησε ο Νεκτάριος. Ζούμε χωριστά, αλλά πάντα θα είμαστε εδώ αν μας χρειαστείς.
Τη βραδιά εκείνη, πινοντας καφέ με κεράκια στο τραπέζι, δεν ξανάγινε λόγος για κλειδί. Η σχέση τους άλλαξε. Η Καλλιόπη αναγνώρισε τα όρια και άρχισε χορωδία και περπάτημα δεν είχε χρόνο για εφόδους στα τηγάνια της Δήμητρας.
Ο Νεκτάριος και η Δήμητρα, γυρνώντας σπίτι, κάθε φορά που άνοιγαν τον μοναδικό τους ιταλικό κλειδαριά, ένιωθαν αυτή τη ζεστασιά: εδώ ξεκινά ο δικός τους ξεχωριστός μικρόκοσμος, τείχος για κάθε „απ έξω”, ανοιχτός όμως πάντα σε καλεσμένους που σέβονται τα όρια.
Κάποιες φορές η αληθινή οικειότητα χτίζεται μόνο όταν μπορείς, την κατάλληλη στιγμή, να κλείνεις καλά την πόρτα.
