Ξύπνησε εκείνο το Σάββατο πρωί με μια αίσθηση γιορτής. Εξήντα χρόνια μια ολόκληρη ζωή, αξίζει μια γιορτή. Είχε σχεδιάσει αυτή τη μέρα εδώ και καιρό, είχε γράψει λίστες με καλεσμένους, είχε σκεφτεί τα ρούχα της. Στον καθρέφτη αντανακλώνταν η ευχαριστημένη έκφραση μιας γυναίκας που είχε συνηθίσει όλα να πηγαίνουν σύμφωνα με το σχέδιό της.
Μαμά, χαρούμενα γενέθλια! Ο Νίκος ήταν ο πρώτος που εμφανίστηκε στην κουζίνα, κρατώντας ένα μικρό κουτί. Από εμάς με την Ελένη.
Η Ελένη κούνησε το κεφάλι της σιωπηλά, στέκεται δίπλα στη κουζίνα με ένα φλιτζάνι καφέ στο χέρι. Ποτέ δεν μιλούσε πολύ το πρωί, ειδικά όταν πρόκειται για τις οικογενειακές γιορτές της πεθεράς της.
Αχ, Νίκο μου, ευχαριστώ! Η Άννα Κωνσταντίνου πήρε το δώρο με μια θεατρική χαρά. Έχετε φάει πρωινό;
Ναι, μαμά, όλα καλά απάντησε ο Νίκος, κοιτάζοντας τη γυναίκα του.
Η Ελένη άφησε το φλιτζάνι στο νεροχύτη, ετοιμαζόμενη ψυχολογικά για ό,τι θα ακολουθούσε. Τελευταία, η πεθερά της ήταν σε εκστατική διάθεση, κάτι που, παρά το παράδοξο, ενίσχυε τη συνήθεια της να διατάζει τους πάντες. Φαινόταν να πίστευε ότι η γιορτινή ατμόσφαιρα της έδινε το δικαίωμα να επιβάλλεται ακόμα πιο δυνατά από το συνηθισμένο.
Ελένη, γλυκιά μου της μίλησε η Άννα Κωνσταντίνου με εκείνο τον τόνο που πάντα προμήνυε μια παράκληση-εντολή. Έχω μια μικρή δουλειά για σένα.
Η Ελένη γύρισε, προσπαθώντας να κρατήσει μια ουδέτερη έκφραση. Σε τρία χρόνια συμβίωσης σε αυτό το σπίτι, είχε μάθει να διαβάζει τους τόνους της πεθεράς της σαν ανοικτό βιβλίο.
Να το μενού, ετοίμασέ τα όλα μέχρι τις πέντε· δεν είναι για μένα να στέκομαι στην κουζίνα στις γιορτές μου η Άννα Κωνσταντίνου έδωσε ένα διπλωμένο φύλλο χαρτί, γεμάτο με τα τακτοποιημένα γράμματά της.
Η Ελένη πήρε το χαρτί, πέρασε τα μάτια της από τις γραμμές και ένιωσε όλο το σώμα της να σφίγγεται. Δώδεκα πιάτα. Δώδεκα! Από απλές τοματοσαλάτες μέχρι πολυτελή ορεκτικά και ζεστά μεζέδες.
Άννα Κωνσταντίνου άρχισε με προσοχή αλλά αυτό είναι μια ολόκληρη μέρα δουλειάς…
Φυσικά! η πεθερά γέλασε, σαν να είχε πει κάτι προφανές. Και τι άλλο να κάνεις σε μια τόσο σπουδαία γιορτή; Φυσικά, να μαγειρέψεις για την εορτάζουσα! Καταλαβαίνεις, θα έρθουν πολλοί καλεσμένοι, οι φίλες μου, οι γείτονες… Δεν μπορούμε να τους ταΐσουμε αηδίες από το σούπερ μάρκετ!
Ο Νίκος κοιτούσε εναλλάξ τη μητέρα και τη γυναίκα του, νιώθοντας έντονα την αύξηση της έντασης.
Μαμά, μήπως να παραγγείλουμε κάτι έτοιμο; πρότεινε διστακτικά.
Τι λες τώρα! εξοργίστηκε η Άννα Κωνσταντίνου. Στα εξήντα μου γενέθλια να ταΐσω τους καλεσμένους με αγοραστό φαγητό; Τι θα σκεφτούν για μένα; Όχι, όλα πρέπει να είναι σπιτικό, μαγειρεμένο με ψυχή.
Η Ελένη σφίγγει τα χέρια της. Με ψυχή. Φυσικά, με την ψυχή κάποιου άλλου τη δική της, που θα έπρεπε να ξοδέψει όλη την ημέρα σκλαβωμένη στην κουζίνα.
Εντάξει είπε σύντομα και πήγε προς την έξοδο.
Ελένη! τη φώναξε ο Νίκος. Περίμενε.
Σταμάτησε στο διάδρομο, αναπνέοντας βαριά. Ο Νίκος την πλησίασε, χαμηλώνοντας τα μάτια του.
Άκου, θα σε βοηθούσα, ειλικρινά, αλλά ξέρεις, εγώ στην κουζίνα μόνο χαλάω… Δεν έχω χέρια για μαγείρεμα.
Φυσικά χαμογέλασε η Ελένη με τεντωμένο πρόσωπο. Και το ότι η μητέρα σου με χρησιμοποιεί σαν υπηρέτρια, αυτό είναι κανονικό;
Μα τι λες τώρα… ο Νίκος έκανε μια αμήχανη χειρονομία. Σκέψου, να μαγειρέψεις για τη μητέρα μου στις γιορτές της δεν είναι τόσο δύσκολο. Μας φροντίζει τόσο, μας δίνει στέγη, δεν μας ζητάει ποτέ λεφτά για τα κοινόχρηστα…
Η Ελένη τον κοίταξε με ένα μακρύ βλέμμα. Θα μπορούσε να του θυμίσει πώς η μητέρα του του έκανε συνέχεια παρατηρήσεις για το σπίτι, πώς της έκανε σχόλια για το πώς μαγείρευε, πώς της υπενθύμιζε κάθε ευκαιρία ότι «την είχε δεχτεί στην οικογένεια, μια κοπέλα από την επαρχία», σαν να της είχε κάνει τεράστια χάρη. Αλλά ποιος ο λόγος; Ο Νίκος δεν θα καταλάβαινε ποτέ. Για αυτόν, η μητέρα του θα έμενε για πάντα άγια, και οι ενστάσεις της θα έμοιαζαν απλώς με καπρίτσια μιας κακομαθημένης γυναίκας.
Εντάξει είπε η Ελένη και πήγε στην κουζίνα.
Οι επόμενες ώρες πέταξαν με τρελό ρυθμό. Η Ελένη έκοβε, έβραζε, τηγάνιζε, ανακάτευε. Τα χέρια της δούλευαν μηχανικά, ενώ στο μυαλό της γύριζαν σκέψεις όλο και πιο επίμονες. Και ξαφνικά, ενώ στεκό
