Δύο χρόνια πριν, μετακόμισε η μητέρα μου να μείνει μαζί μου, και έκτοτε το σπίτι μας ζει στον δικό της ρυθμό.
Με λένε Νίκος και η μητέρα μου, η Ελευθερία, είναι πλέον 89 ετών. Πριν από δύο χρόνια, άφησε το πατρικό μας στο Ηράκλειο και ήρθε να μείνει σε μένα, στην Αθήνα. Από τότε, οι μέρες μας κυλούν με τον ήσυχο και τόσο οργανωμένο ρυθμό της. Κάθε πρωί, κατά τις επτάμισι, ακούω τα βήματά της να σηκώνεται απαλά από το κρεβάτι, να μιλάει γλυκά στον γέρικο μας γάτο, τον Φίλιππο, που είναι μαζί μας εδώ και 23 χρόνια τον ταΐζει με φροντίδα σαν να είναι μικρό παιδάκι.
Μετά, η μητέρα ετοιμάζει το δικό της πρωινό, βγαίνει στη βεράντα με τον καφέ της και κάθεται ήσυχα μέχρι να ξυπνήσει καλά-καλά. Μόλις συνέλθει, πιάνει τη σφουγγαρίστρα και όπως συνηθίζει να λέει «για να μη σκουριάσω», σφουγγαρίζει όλο το σπίτι (σχεδόν 240 τετραγωνικά μέτρα!). Αν έχει διάθεση, μαγειρεύει κάτι ή τακτοποιεί στην κουζίνα, ίσως κάνει και λίγες διατατικές ασκήσεις.
Μετά το μεσημεριανό, έχει πάντα λίγο χρόνο για τον εαυτό της: περιποίηση προσώπου, κάποια φροντίδα μαλλιών, μικρές καθημερινές τελετουργίες κάθε μέρα και κάτι διαφορετικό. Καμιά φορά κατεβάζει την τεράστια ντουλάπα της, βγάζει ρούχα και τα ξεδιαλέγει: τι θα κρατήσει για μένα, τι θα δώσει σε φιλανθρωπία, τι να ανεβάσει στη Χρυσή Ευκαιρία για πώληση. Και τότε, της λέω πειραχτικά:
Μαμά, αν τα είχες επενδύσει όλα αυτά, τώρα θα έμενες σε κάποιο αρχοντικό στη Γλυφάδα!
Γελάει:
Μα παιδί μου, αγαπάω αυτά τα πράγματα! Στο τέλος, όλα δικά σου θα είναι η αδερφή σου έτσι κι αλλιώς δεν έχει γούστο!
Για τη διασκέδαση μας, βγαίνουμε σχεδόν πέντε φορές τη βδομάδα για περπάτημα στη λίμνη της Βουλιαγμένης πέντε χιλιόμετρα τη φορά. Μια φορά το μήνα, βλέπει τις φίλες της. Είναι φανατική της λογοτεχνίας και, αργά αλλά σταθερά, περνάει όλα τα βιβλία στη βιβλιοθήκη μου. Κάθε μέρα μιλάει στο τηλέφωνο με την αδερφή της, την Αθηνά, που είναι ήδη 91 χρόνων και έρχεται σε εμάς στην Αθήνα δυο φορές τον χρόνο.
Εκτός από τον Φίλιππο, η άλλη μεγάλη της αγάπη είναι το τάμπλετ που της πήρα πέρσι τα Χριστούγεννα. Διαβάζει για αγαπημένους συγγραφείς και συνθέτες, ακούει εναλλακτικά νέα, βλέπει μπαλέτα, όπερες, συναυλίες. Πολλές φορές, αργά τη νύχτα, ακούω από το δωμάτιό της:
Νίκο, μου ήρθε η ώρα να κοιμηθώ αλλά να σου, κάποιος άναψε τον Παβαρότι στο Youtube!
Η μητέρα και η θεία Αθηνά μοιάζουν να στάθηκαν τυχερές στη λοταρία των γονιδίων. Μία φωτογραφία που κρατάω τραβήχτηκε πριν δύο χρόνια, όταν η μητέρα πετούσε για Θεσσαλονίκη και είχε ντυθεί ειδικά για το ταξίδι.
Σε αυτή τη φωτογραφία δείχνω χάλια, μου είπε.
Και, όπως πάντα, απάντησα:
Μαμά, οι περισσότεροι στην ηλικία σου ούτε που μπορούν να φανταστούν να δείχνουν ή να ζουν έτσι!
Όσο περνάει ο καιρός μαζί της, καταλαβαίνω πως θέλω να της μοιάσω. Η γυναίκα αυτή με εμπνέει να συνεχίζω, να εκτιμώ κάθε μέρα. Αυτό ήταν το μεγαλύτερο δώρο που μου έκανε: να βλέπω τη ζωή με τα δικά της μάτια και να μη θεωρώ τίποτα δεδομένο.
